العربيه   –   English 

کنترل قندخون

کنترل قندخون

قندخون بالا یک بیماری نسبتاً شایع و از علائم اصلی دیابت است. سطح بالای گلوکز خون برای بدن، به ویژه برای اعصاب و رگ‌های خونی کوچک‌تر، سمی است، بنابراین مدیریت قندخون بالا برای سلامتی ضروری است. اگرچه داروها یک روش درمانی برای دیابت است، مدیریت رژیم غذایی، ورزش و استرس نیز دارای اهمیت می‌باشد.

  1. به پزشک خود مراجعه کرده و آزمایش خون بدهید. به عنوان بخشی از معاینات سالانه، پزشک یک آزمایش خون استاندارد برای بررسی سطح قندخون شما تجویز می‌کند. اهداف ایده آل بین ۸۰-۱۲۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر برای افراد زیر ۶۰ سال بدون هیچ بیماری پزشکی دیگر یا بین ۱۰۰-۱۴۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر برای افراد مسن‌تر و بالای ۶۰ سال و افراد جوانی که سابقه بیماری قلبی، ریوی یا کلیوی دارند. اگر سطح گلوکز خون شما بالاتر از این اهداف باشد، دچار قندخون بالا هستید.

  • همچنین ممکن است پزشک آزمایش خون هموگلوبین گلوکوزیله (A1C) ویژه‌ای را انجام دهد، که میانگین سطح گلوکز خون شما را در طی دو تا سه ماه گذشته اندازه‌گیری می‌کند.
  • یک گزینه جایگزین، آزمایش معمول قندخون در خانه با دستگاه اندازه‌گیری ارزان قیمت موجود در فروشگاه هاست که با سوزن زدن انگشت و چکاندن یک قطره از خون کار می‌کند.
  • به طور کلی، با افزایش سن یا باردار بودن، میزان قندخون هدف شما تغییر می‌کند (بالاتر می رود).
  1. در مورد دارو با پزشک خود مشورت کنید. وقتی مشخص شد که شما دارای سطح بالا و مزمن گلوکز خون هستید و نه فقط قند بالای موقتی ناشی از خوردن شیرینی، پزشک احتمالاً داروها را توصیه می‌کند.
  • داروهای مربوط به افزایش قندخون در داروهای تزریقی (سرنگ، خودکار، پمپ) و قرص‌های خوراکی وجود دارد. با پزشک خود در مورد جوانب مثبت و منفی هر یک از این موارد که برای شرایط خود مناسب‌تر است، صحبت کنید. داروهای تزریقی باید به روشی مناسب نگهداری شوند که بعضی از آن‌ها به یخچال نیاز دارند و برخی دیگر خیر. اطمینان حاصل کنید که مواد تزریقی خود را به درستی ذخیره می‌کنید.
  • داروهای دیابتی معمولاً هر روز باید مصرف شوند، خصوصاً اگر مبتلا به دیابت نوع ۱ هستید. اطمینان حاصل کنید که داروی خود را به موقع و زمانی که قرار است مصرف کنید، مصرف می‌کنید. اگر مصرف خود را قطع کنید، ممکن است در افزایش قندخون شما نقش داشته باشد.
  • مراقب باشید از مصرف زیاد دارو خودداری کنید زیرا به راحتی می‌تواند باعث افت قندخون یا کاهش قندخون شود. با پزشک خود در مورد افت قندخون و چگونگی پیشگیری از آن صحبت کنید.
  1. بدانید که در مواقع اضطراری چه کاری باید انجام دهید. اگر شما یا یکی از دوستان یا اعضای خانواده‌تان علائم افزایش قندخون شدید را نشان می‌دهید، سریعاً به بخش اورژانس بیمارستان مراجعه کنید تا دارو و مراقبت موردنیاز را دریافت کنید.

  • تا زمانی که در بیمارستان بستری باشید مایعات دریافت خواهید کرد (احتمالاً به صورت داخل وریدی) تا آب بدن خود را از دست ندهید. مایعات همچنین به رقیق شدن قند اضافی در جریان خون کمک می‌کنند.

  1. رژیم غذایی متعادل و کم قند تصفیه شده داشته باشید. صرف نظر از اینکه شما دیابت دارید یا خیر، رژیم شما تأثیر زیادی بر میزان قندخون شما دارد. همه میوه‌ها و سایر غذاهای حاوی کربوهیدرات (نان، ماکارونی، برنج) به گلوکز تجزیه شده و در خون جذب می‌شوند.

  • بر روی غذاهای تازه تمرکز کنید و از غذاهای آماده که غالباً قند تصفیه شده زیادی دارند، خودداری کنید.
  • گوشت و ماهی کم‌چربی، سبزیجات تازه، غلات سبوس‌دار و مقدار متوسط ​​میوه بخورید، اما از غذاهای پخته شده شیرین، دسرهای شیرین، بستنی، شکلات شیری، آب نبات و نوشابه پرهیز کنید.

بیش‌تر وعده‌های کوچک غذایی بخورید. اندازه سهم شما در وعده های غذایی همچنین می‌تواند تأثیر چشمگیری بر میزان قندخون شما داشته باشد. بنابراین، به جای دو یا سه وعده غذایی بزرگ در روز و خطر ایجاد قندخون، چهار یا شش وعده غذایی کم‌تر در روز بخورید.

فیبر بیش‌تری به رژیم غذایی خود اضافه کنید. خوردن غذای سرشار از فیبر (سبزیجات، غلات سبوس‌دار، لوبیا، حبوبات) باعث سیری شما می‌شود تا بیش از حد غذا نخورید و در معرض افزایش قندخون قرار نگیرید. سبزیجات الیافی (کرفس، هویج، کدو سبز) نیز دارای قند بسیار کمی هستند، بنابراین میزان قندخون شما را افزایش نمی‌دهند.

  • برخی از میوه‌های رشته‌ای می‌توانند قند نسبتاً کمی داشته و همچنین انتخاب خوبی داشته باشند، مانند توت فرنگی و سیب، اما مطمئن شوید که آن‌ها خیلی رسیده نیستند زیرا محتوای قند بالاتری خواهند بود.
  • به جای برنج سفید و نان سفید، بیش‌تر برنج قهوه‌ای و نان گندم کامل و سبوس‌دار بخورید.
  • رژیم‌های غذایی با فیبر بالا همچنین سطح کلسترول (چربی) خون را پایین نگه داشته و باعث هضم بهتر و سلامت روده بزرگ می‌شود.

مرتباً ورزش‌هایی که خیلی شدید نیستند انجام دهید. با این حال، با ورزش شدید خود را بیش از حد تحت فشار قرار ندهید. درعوض، پیاده‌روی سریع، پیاده‌روی، دوچرخه سواری و شنا را انجام دهید تا ورزش خوبی برای كنترل قند داشته باشد.

  • ورزش می‌تواند سطح قندخون را کاهش دهد زیرا حساسیت سلول به انسولین را بهبود می‌بخشد و به آن‌ها کمک می‌کند تا گلوکز را برای انرژی بسوزانند.
  • سعی کنید هر هفته ۱۵۰ دقیقه با شدت متوسط ​​ورزش کنید. یعنی پنج روز در هفته حدود ۳۰ دقیقه.
  • اگر قندخون بیش از حد بالا است (به طور معمول بالاتر از ۲۴۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر) که کتون در ادرار وجود دارد، حتی به طور متوسط ​​ورزش نکنید.
  1. استرس خود را مدیریت کنید. در طی دوره های استرس شدید، چه جسمی و چه احساسی، بدن شما مقدار زیادی “هورمون استرس” آزاد می‌کند که باعث افزایش سطح قندخون می‌شود. استرس مزمن منجر به افزایش قندخون و خطر مشکلات سلامتی، مانند دیابت، بیماری قلبی و نارسایی کلیه می‌شود.
  • کاهش عوامل استرس‌زای مزمن مانند فشارهای مالی، فشارهای شغلی، مشکلات ارتباطی و مشکلات سلامتی می‌تواند به شما در کنترل یا جلوگیری از افزایش قندخون کمک کند.
  • روش‌های تسکین استرس مانند مراقبه، تای چی، یوگا، تجسم مثبت و تمرینات تنفس عمیق را یاد بگیرید تا به شما کمک کند تا از پس آن برآیید.

  • همچنین صدمات ناشی از استرس جسمی، بیماری، عفونت یا جراحی می‌تواند منجر به افزایش قندخون شود. درمان این نوع استرس معمولاً شامل درمان علت اصلی و تغییر در برنامه درمانی دیابت شماست.

علائم اولیه را بشناسید. تا زمانی که مقادیر گلوکز بیش‌تر از ۲۰۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر (۱۱ میلی‌مول در لیتر) نباشد، ممکن است علائم قابل توجهی ایجاد نشود. علاوه بر این، علائم اغلب به آرامی در طی چند روز یا چند هفته ایجاد می‌شوند. علائم اولیه افزایش قندخون شامل موارد زیر است: تکرر ادرار، افزایش تشنگی، گرسنگی غیرمعمول، خشکی دهان، تاری دید، سردرد، بی‌حسی در اندام‌های انتهایی، کاهش میل جنسی و خستگی.

  • اگر هرکدام از این علائم اولیه را مشاهده کردید، باید قندخون خود را با استفاده از دستگاه خانگی اندازه‌گیری کنید یا در اسرع وقت با پزشک خود قرار ملاقات بگذارید تا میزان قندخون را تشخیص دهید.
  • شناختن علائم اولیه به شما امکان می‌دهد به موقع این بیماری را درمان کرده و از هرگونه مشکلات بعدی بهداشتی جلوگیری کنید.
  1. مراقب علائم پیشرفته قندخون بالا باشید. اگر افزایش قندخون در مراحل اولیه بدون توجه بماند و درمان نشود، می‌تواند باعث جمع شدن کتون‌های سمی در خون و ادرار شما شود (کتواسیدوز) و منجر به: تنفس میوه‌ای، تنگی نفس، حالت تهوع، استفراغ، خشکی دهان، ضعف عمومی، درد شکم، گیجی و سرانجام از دست دادن هوشیاری و کما شود. اگر افزایش قندخون درمان نشود، در نهایت می‌تواند کشنده باشد.
  • کتواسیدوز هنگامی ایجاد می‌شود که بدن شما انسولین کافی برای استفاده از گلوکز تولید نمی‌کند، بنابراین اسیدهای چرب را تجزیه می‌کند.
  • در طولانی مدت، قندخون بالا (حتی اگر شدید نباشد) می‌تواند منجر به عوارضی در مشکلات عصبی و گردش خون شود که بر روی چشم‌ها، کلیه‌ها، قلب و پاهای شما تأثیر می‌گذارد.

نکات

  • در افراد غیردیابتی سالم، ممکن است سطح قندخون ناشتا بین ۶۵-۱۱۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر باشد و پس از خوردن غذا به ۱۲۰-۱۴۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر افزایش یابد.
  • اگر سطح قندخون خود را در خانه آزمایش می‌کنید و ۲۴۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر (۱۳ میلی‌مول در لیتر) یا بالاتر است، از یک کیت آزمایش کتون ادرار بدون نسخه استفاده کنید. اگر این تست برای برخی از کتون‌ها مثبت است، باید هرچه سریع‌تر برای استفاده از دارو به پزشک مراجعه کنید.

اخبار و مقالات سلامت