العربيه   –   English 

زخم روده

زخم روده

زخم روده یک بیماری التهابی روده است که باعث التهاب و زخم‌های طولانی‌مدت در دستگاه گوارش می‌شود. زخم روده‌ روی پوشش داخلی روده بزرگ و رکتوم (راست روده) تأثیر می‌گذارد. علائم معمولاً در طول زمان، ایجاد می‌شود.

زخم روده می‌تواند از بین برود و بعضی‌اوقات می‌تواند به عوارضی منجر شود که زندگی فرد را به خطر بیاندازد. انواع زخم روده:

پزشکان اغلب زخم روده را با توجه به محل آن طبقه‌بندی می‌کنند. انواع زخم روده عبارت‌اند از :

  • زخم رکتوم (راست روده)
  • زخم رکتوم و کولون سیگموئید (زخم روده بزرگ): علائم و نشانه‌ها عبارت‌اند از اسهال، خونریزی، گرفتگی شکمی، درد و عدم توانایی در اجابت مزاج به‌رغم تمایل به انجام این کار.
  • کولیت چپ: علائم و نشانه‌ها عبارت‌اند از اسهال، خونریزی، گرفتگی شکمی و درد در سمت چپ و کاهش وزن ناخواسته.
  • پانکولیت (التهاب سراسری روده بزرگ): پانکولیت اغلب کل کولون را تحت تأثیر قرار می‌دهد و باعث بروز اسهال خونی می‌شود که ممکن‌است با گرفتگی شکمی و درد، خستگی و کاهش وزن قابل‌توجه، همراه باشد.
  • زخم روده حاد و شدید: این شکل نادر کولیت بر کل روده بزرگ تأثیر می‌گذارد و باعث درد شدید، اسهال فراوان، خونریزی و تب می‌شود.

علائم و نشانه‌ها

علائم زخم روده به‌شدت التهاب و جایی که رخ می‌دهد، بستگی دارد. نشانه‌ها و علائم عبارت‌اند از:

  • اسهال
  • درد شکم و گرفتگی
  • درد رکتوم (مقعد)
  • خونریزی رکتال (از مقعد) که همراه با انتقال مقدار کمی خون به مدفوع می‌باشد.
  • احساس فوری برای دفع
  • کاهش وزن
  • خستگی
  • تب
  • عدم رشد در کودکان

اکثر افراد مبتلا به زخم روده علائم خفیف تا متوسط ​​دارند. دوره زخم روده ممکن‌است متفاوت باشد، درحالی‌که برخی افراد دارای دوره‌های طولانی‌تری هستند.

علل شایع

علت دقیق زخم روده هنوز معلوم نیست. رژیم غذایی و استرس ممکن‌است باعث تشدید زخم روده شوند.

یکی از علل احتمالی سیستم ایمنی است. هنگامی‌که سیستم ایمنی بدن تلاش می‌کند تا با یک ویروس یا باکتری مهاجم مبارزه کند، پاسخ ایمنی غیرطبیعی باعث می‌شود سیستم ایمنی بدن به سلول‌های دستگاه گوارش نیز حمله کند.

به نظر می‌رسد، وراثت در بروز زخم روده مؤثر است. بااین‌حال، اکثر افراد مبتلا به زخم روده سابقه خانوادگی ندارند.

عوامل تشدید کننده خطر

  • سن: زخم روده معمولاً قبل از سن ۳۰ سالگی شروع می‌شود، اما در هر سن ممکن‌است رخ دهد و بعضی افراد ممکن‌است تا سن۶۰ سالگی بیماری نداشته باشند.
  • قومیت: اگرچه سفیدپوستان بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری هستند، اما این بیماری در هر نژادی ممکن‌است رخ دهد.
  • سابقه خانوادگی: اگر یکی از بستگان نزدیک به این بیماری مبتلا باشد، ممکن‌است دیگر افراد خانواده نیز در معرض ابتلا به این بیماری قرار گیرند.

عوارض احتمالی

عوارض احتمالی زخم روده عبارت‌اند از:

  • خونریزی شدید
  • سوراخ در روده بزرگ (کولون سوراخ شده)
  • کم‌آبی شدید بدن
  • بیماری کبد (نادر)
  • پوکی استخوان
  • التهاب پوست، مفاصل و چشم
  • افزایش خطر سرطان روده بزرگ
  • افزایش خطر لخته شدن خون در رگ‌ها و شریان‌ها

تشخیص

پزشک احتمالاً پس از حذف علل احتمالی علائم و نشانه‌ها، زخم روده را تشخیص می‌دهد. برای کمک به تأیید تشخیص زخم روده، ممکن‌است انجام یک یا چند آزمایش را توصیه کند.

  • آزمایش خون: پزشک ممکن‌است آزمایش خون را برای بررسی کم‌خونی (شرایطی که در آن گلبول‌های قرمز کافی برای حمل اکسیژن به بافت‌ها وجود نداشته باشند) یا بررسی علائم عفونت پیشنهاد کند.
  • نمونه مدفوع: گلبول‌های سفید در مدفوع می‌تواند زخم روده را نشان دهد. نمونه مدفوع همچنین می‌تواند اختلالات دیگر مانند عفونت‌های ناشی از باکتری، ویروس‌ها و انگل‌ها را آشکار کند.
  • کولونوسکوپی: این آزمایش اجازه می‌دهد تا پزشک کل کولون را با استفاده از یک لوله نازک و انعطاف‌پذیر با دوربین متصل به آن مشاهده کند. در طی این روش، پزشک همچنین می‌تواند نمونه‌های کوچکی از بافت (بیوپسی) را برای تجزیه ‌و تحلیل آزمایشگاهی جدا کند. گاهی اوقات یک نمونه بافت می‌تواند به تشخیص کمک کند.

  • سیگموئیدوسکوپی انعطاف‌پذیر: پزشک با استفاده از یک لوله بلند و انعطاف‌پذیر، قسمت آخر روده بزرگ را، مورد بررسی قرار می‌دهد. اگر کولون به‌شدت ملتهب باشد، پزشک ممکن‌است به‌جای کولونوسکوپی کامل این آزمایش را انجام دهد.
  • اشعه ایکس: اگر علائم شدید باشد، پزشک ممکن‌است از اشعه ایکس برای تشخیص استفاده کند.
  • سی‌.تی.‌اسکن: اگر پزشک مشکوک به زخم روده باشد، ممکن‌است سی.‌تی.‌اسکن شکم یا لگن را انجام دهد. این روش مقدار التهاب کولون را نشان می‌دهد.

درمان

درمان زخم روده معمولاً با دارو یا عمل جراحی امکان‌پذیر است.

  • دارو

چندین دسته از داروها ممکن‌است در درمان زخم روده مؤثر باشد. نوع دارو به‌شدت وضعیت بستگی دارد. داروهایی که برای برخی افراد مفید است، ممکن‌است برای دیگران مضرر باشد، بنابراین ممکن‌است پیدا کردن دارویی که به افراد کمک کند، زمان ببرد. علاوه بر این، چون بعضی داروها عوارض جانبی جدی دارند، باید مزایا و خطرات هر کدام را در نظرگرفت.

  • داروهای ضدالتهابی

داروهای ضدالتهابی اغلب اولین گام در درمان زخم روده هستند.

  • داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی

این داروها التهاب را کاهش می‌دهند، اما این‌کار را با سرکوب واکنش سیستم ایمنی بدن، انجام می‌دهند. برای برخی از افراد، ترکیبی از داروها بهتر از یک دارو به‌تنهایی عمل می‌کند.

برای کنترل علائم خاص زخم روده، ممکن‌است به داروهای اضافی نیاز باشد. همیشه قبل از استفاده از داروهای بدون نسخه باید با پزشک مشورت شود زیرا ممکن‌است او یک یا چند مورد زیر را توصیه کند.

  • آنتی‌بیوتیک‌ها: افراد مبتلابه زخم روده که مبتلا به تب هستند احتمالاً از آنتی‌بیوتیک‌ها برای پیشگیری یا کنترل عفونت کمک می‌گیرند.
  • داروهای ضد اسهال: داروهای ضد اسهال با احتیاط زیاد و بعد از صحبت با پزشک مصرف شود زیرا ممکن‌است خطر بزرگ شدن روده را افزایش دهد.
  • مسکن‌ها
  • مکمل آهن: اگر فرد مبتلا به خونریزی مزمن روده باشد، ممکن‌است برای جبران کم‌خونی، مکمل‌های آهن دریافت کند.

عمل جراحی

جراحی اغلب می‌تواند زخم روده را از بین ببرد اما این به معنی حذف کل کولون و رکتوم (پروکتوکولکتومی) است.

در اغلب موارد، این شامل روشی است که به آن آناستوموز مقعدی گفته می‌شود. این روش به پوشیدن کیسه برای جمع‌آوری مدفوع نیاز ندارد. جراح یک کیسه از انتهای روده کوچک به مقعد متصل می‌کند، این اتصال به فرد اجازه می‌دهد که ضایعات را به‌طور عادی دفع کند.

در بعضی موارد، جراحان یک شکاف دائمی در شکم ایجاد می‌کنند که مدفوع از طریق کیسه جمع‌آوری می‌شود.

نکاتی که لازم است پس از ترخیص از بیمارستان و بازگشت به منزل رعایت نمائید.

  • درخصوص رژیم غذایی با پزشک خود مشورت کنید.
  • پس از مرحله حاد بیماری رژیم کم چرب، پرپروتئین و پرانرژی به تدریج برای شما شروع خواهد شد.
  • مصرف فیبر را در رژیم غذایی خود افزایش دهید.
  • به میزان زیاد آب بنوشید.
  • وعده‌های غذايی را در دفعات بيشتر و حجم کمتر مصرف کنید. باید غذا را به خوبی جویده و آرام مصرف کنید.
  • بهداشت دهان رعایت شود و غذا در محیط آرام میل شود.
  • در طول روز استراحت متناوب داشته باشید.
  • در صورت داشتن تب، اسهال یا خونریزی در تخت استراحت داشته باشید.
  • در مرحله حاد برای حفظ توان عضلات و جلوگیری از لخته خون تمرینات فعال و غیرفعال داشته باشید.
  • بهداشت دهان رعایت شود.
  • اگر اسهال دارید، بايد از خوردن غذاهای پرفيبر و مواد تحريك كننده روده (غذاهای پر ادويه، كافئين و الكل) خودداری کنید.
  • اگر دل پيچه داريد، سبزيجات و ميوه‌ها را به صورت كنسرو يا كمپوت مصرف كنيد. از خوردن سبزيجات و ميوه‌هاي خام خودداری كنيد.
  • برای كاهش دل پيچه، می‌توان يك شيشه آب داغ، حوله گرم و مرطوب، يا يك بالش گرم را روی شكم گذاشت.
  • سعی کنید از تنش و فشارهای روحی (استرس) دوری کنید.
  • به طور روزانه ورزش منظم داشته باشید.
  • نحوۀ صحیح مصرف داروهای خود و عوارض آن را به خوبی یادگرفته و اجرا کنید.
  • از آسپيرين استفاده نكيند. اين دارو باعث افزايش خطر خونريزی می‌شود.
  • در بیماران مبتلا به کولیت ممکن است نیاز باشد با نظر پزشک هر دو سال يکبار نمونه برداری از روده بزرگ انجام شود. بعد ازگذشت ۱۰ سال از شروع بيماری کولیت، این نمونه‌برداری‌ها بايد سالانه يکبار انجام شود.

مراجعه به پزشک

  • خونریزی شدید مقعد، تب بالا، دل درد شدید، بروز یبوست، افزایش شدید دفعات اسهال یا اسهال خونی
  • بروز ناراحتی های چشمی، پوستی، مفصلی، تنفسی، کاهش وزن قابل ملاحظه
  • گذشت ۸ سال از تشخیص کولیت زخمی (برای بررسی مجدد)، زردي چشم‌ها و پوست و تيره شدن ادرار
  • اگر استفراغ شروع شود يا درد شكم افزايش يابد.
  • سایر موارد نگران کننده و یا اورژانسی

اخبار و مقالات سلامت